Kamperveen

 Bevestiging van de previleges door Karel V. 1549

 

 

( In het Campervenne’s vertaald.)

 

 

Karel, bi’j de genade van God, Roomse Keizer, Altied er over uut um et land te vermeerderen, Koning van Germanie, Castilie, Lyon, Granada, Aragon, Navarra, Napels, Sicilië, Majorca, Sardinië, Van de eilanden van Indië, en van alle vaste landen van de zee, Oceaan, heerhertog van Oostenrijk, hertog van Boergondie, Lotaringen, Brabant, Limburg, Luxemburg en Gelre, graaf van Vlaanderen Artois, Boergondie, grensgraaf van Henegouwen, Hollandt, Zeelandt, Venetië, Hagenouw, Namen en Zutphen, prins van Zweden, marctgrave van het Hilligenrijk, heer van Vrieslandt, Salland, Mechelen, van de stad, steden en landen van Utrecht, Overijssel en Groningen, dominator in Azië en Africa. Allemoale die disse letters zien en lezen: ”SALUUT”. Ik loate oe weet’n det wi’j ontvangen hebben een skrieven van alle arme drommels, inwoners en ingezetenen van Campervenne. Daorin vertel’n ze det vrogger heur veurolders uut Vriesland ekomen bint. Hun met toestemming van mien veurolders, de princen en de edele lied’n van disse landen, een oord en een hoek land hem toe ewezen bediekt en umme te bewonen. Un stuk broekland met veule moeras. Geleeg’n in de buurtte van Sallandt, bi’j een dorp Wilsem an de Iessel en te Zuud’n van onze stad Campen in Overiessel. Het draagt nou de name Campervene. Disse arme drommels hem ok veur de ummeliggende belanghebbenden det land in ediekt en gebruuksklaor emaakt umme et zelf te gebruuk’n. In ruil daor veur hem zie heel veule vri’j-heden ekregen. Zie hem eur vanof het begin det ze heur doar evestigd em met veule bli’jschap en zeer grote ijver in ezet umme doar eur eten bi’j mekare te kriegen. Vanof de tied det onze veurvaders, de bisschoppen Willebrantsz en Otten van Utrech. hoev’n zie gien belasting te betalen in welke vorm ok. Zoas tienden, koren, varkens of ganzen. Disse rechten hem ze al in een tied det er 12 Bisschoppen van Utrecht ewest em. Bischop Henrick skreef det in zien brief det et al vanof 1240 zo ewest is. Heer Willem herhaalt dit ok in een verzegelde brief van 1298.

 

Die slimme kerel van Buckhorst echter, Ridder Gijsbert wol stiekum die rechten ofschaffen en de bewoners van Campervene zowat de veer’n uittrekken. Ma det ging mooi niet deur. Bisschop Guijdo keek door achter en stak deur een stukkien veur in 1340. Hij maak’n em det bekent. Ma Ridder Gijsbert ok niet van gisteren hield disse brief in zien binnenzak. Hij mos toen veur et gerecht en hij verleur det. De Camperveners waar’n door mooi kloar mee. De Bischop Frederyck, geboor’n markgrave van Baden. Die ef et in 1399 ok nog weer vaste elegd. In die tied waar’n der ok al wat roofridders die door heftig in zaten te reuren, maar zonder succes. De Bisschop eult zien been stief. Maa de kasteelheer’n, altied uit um geld binnen te halen, bedachten van allelei trukies en soms lukken ze det ok nog. En as de Camperveners niet wilden betalen dan stuurden ze er hun uurlingen of soldoaten op of om zo toch nog wat binnen te halen. Det kwam de bisschop weer gewaar en die gooiden het veur een hele hoge rechter. Nl. Meester Reinier Bogerman van Dokkum, Dokter in de rechten.

 

Deze ef tot driemaal toe de Camperveners in bescherming genomen maar toen  ze et veur de vierde keer nog ies weer wilden proberen  leup em et heufd umme. Hij veroordeelde de rovers zelf tot terugge betalen van alles wat ze de ofgelopen vier jaor van de Camperveners hadden geïnd. Zijn oordeel was : Disse bewoners hebben enkele eeuwen evochten tegen weer, wind en water. Zie heb’m kaden, dieken, weteringen en sloten emaakt. Ok waar’n zie verplicht umme dammen, paden,wegen,sloten en weteringen te onderholden. Jaorlijks mossen zie 24 keer schouwe maken op de veurnaamste sloten. Ok hadd’n ze maa te zorgen det ze grond hadden umme gaten die in de dieken spuulden weer te dichten. En disse zwoare arbeid wurden uut evoerd  met hongerige halsen. Gien enkele bewoner of onderdanen van stad, land of dorp stak er een hand nao uut. Terwijl de grote ummelanden er heel veule profijt van hadden bi’j wateroverlast. Die hiele’n allemaole heur voeten dreuge. Schande zo sprak de rechter. Alle hooggeplaatsten kriegen van dit besluit bericht. De stadholder van Overiessel, de eerste en de onderdanen van Utrecht, de schulte van Campen en Campervenne, de drost van Iesselmuden, de rentmeester van Salland en verder alle hooge geplaatsten. Zie mutten alle bewoners van Campervenne in vrede laoten leef’n en met ruste laoten en er gien misbruuk van maken. Nou niet en in de toekomst ook niet.

 

 

Op disse oorkonde hem wi’j ons zegel eplakt in de stad Brussel de II dag van januario in et jaor onzes Heeren 1549.

 

De lijfspreuk van deze keizer luide: “PLUS OULTRE”. (Steeds maar verder.)

 

 

En dat hielp.......

 

 

Willem van Buckhorst, toenmalig Drost van IJsselmuiden, kreeg in 1552 bevel van de Graven van Aremberg dat Wilsum ten tijde dat de seendpenningen betaald moesten worden in de verdediging moest worden gelegd. Er was veel onruststokerij en het gezag rommelde. Buckhorst riep alle weerbare kerels van Campervenne des Sondags lestleden onder de kerckensprake op om naar Wilsum te komen en zich te melden toekomende vrydage s’morgens tot X ure, om daar op het geweer te worden gesteld.

 

Er gaet weder ene Claege naer die stede Campen.

 

Campen wapperde weer met het dokument van Kijzer Karel. Krachtens deze bevoorrechting konden zij niet verplicht worden om buiten hun palen krijgsdienst te verrichten. De Graven stelden den Drost hiervan in kennis en een ieder gaf zijn wapen af en keerde zich richting IJssel om het vertrouwde thuisland weer onder zijn voeten te voelen.

 

Midden de 80 jarige kampstrijd,  de kerkstrijd en de scheiding van Kerk en staat zijn de previlegien van Campervenne opgelost en kon men er (helaas) geen beroep meer op doen.

 

 

Privilege van Camperveen ( Uit het waterschapboek van Kamperveen, deel I.)