Kamperveen

 Orkaan en de stormvloed van 1825.

 

 

De gevolgen voor Kamperveen.

 

Kamperveen had in die tijd twee zeedijken nl. De ‘Noordwendige en de Nieuwendijk’  Maar het water steeg tijdens de opgezweepte stormvloed van februari 1825 gemiddeld zo’n 3 handpalmen boven de kruin van deze dijken. Ze werden gewoon overspoeld. Dit had tot gevolg dat de Nieuwendijk op twee plaatsen en de Noordwendige dijk op èèn plaats tot het maaiveld werd weggespoeld. Het kolkende water veroorzaakte diepe spoelgaten zodat er zelfs weer enkele nieuwe kolken ontstonden. Door deze kapitale doorbraken dreigde Campervenne totaal verwoest te worden. Men vreesde dan ook de totale ondergang van het gehele gebied. Al viel het aantal slachtoffers naderhand enigszins mee. Al was de ontstane toestand toch erbarmelijk te noemen. In de buurtschap de Hoogenweg en Roskam spoelden in de voormiddag zomaar vier  boerderijen weg. De boerderij van Peter Post met zijn vrouw en vijf kinderen, stond bij de Roskammer sluis, slechts een  paar honderd meter van de daar ontstane doorbraak. Dit gezin had wel bijzonder veel geluk want het water stortte zich met volle kracht tegen de boerderij. Terwijl deze wankelde dreef er met het kolkende water een meegesleurde schuit tegen hun boerderij en zonder zich te bedenken kroop het hele gezin er zo snel mogelijk in. Dit was hun redding, want luttele seconden later stortte hun gehele boerderij in elkaar. Zo probeerden zij hun vege lijf te redden, maar zagen wel hoe even later al hun bezittingen in de kokende golven verdwenen. Ze dreven stuurloos met wind en water mee totdat ze tegen het huis van A.Pol en E.Palland aan dreven. Dankbaar konden deze het gehele gezin Post redden.  Ook het huis van Derk Pol met zoon en dochter werd een prooi der elementen Die dachten we gaan zo snel mogelijk naar de zolder, daar zitten we hoog en droog en misschien ook wel veilig. Maar helaas eerst verdween de voorgevel en even later een zijgevel. Met het zakmes werd er toen geprobeerd een gat te snijden in het rieten dak. Na veel moeite en inspanning lukte dat. Vervolgens kropen ze er door en zochten ze een ‘goed’ heenkomen op het rieten dak. Maar daar moesten ze zich met handen en voeten vasthouden om er niet af te waaien. Maar o wee, ook de laatste muren begaven het en enkele momenten later dreven zij dobberend met de golven mee. Doodsangsten hebben zij uitgestaan. Maar tot hun geluk dreven zij later tegen de hooiberg van hun buren, Brands v. t’Hul aan. Deze bevonden zich ook al boven in de hooiberg. Door een touw uit te werpen dat Pol kon grijpen en het aan het drijvende dak vast te knopen kon het geheel niet verder afdrijven. En na een tijdje toen de storm even wat luwde konden ze zich stuk voor stuk optrekken tot ze redelijk veilig een plaatsje in de hooiberg hadden gevonden. En nu maar afwachten of deze staande bleef. Maar gelukkig  doorstond de berg het noodweer en zo bleven zij voor verdere narigheid bespaard.

 

Het derde huis wat getroffen werd, werd bewoond door de familie Jan v. Wijhe, zijn vrouw en zeven kinderen. Ook dit gezin vluchtte naar de zolder boven de stal. Maar juist de achtergevel, welke pal op de stormrichting stond stortte het eerst in. Ze vluchtten als een haas naar de zolder boven het woongedeelte. Na korte tijd begon deze ook te zweven en te schudden een teken dat onderstaande muren het gingen begeven. In het midden van het dak aan de luwzijde trokken zij met man en macht een gat in het riet en kropen er stuk voor stuk doorheen. Vervolgens konden zij zich met moeite naar de hooiberg begeven. Toen ze net goed en wel daar waren aangekomen stortte het gehele huis in elkaar en zagen zij het dak aan hun neus voorbij drijven. Zwijgend keken ze elkaar aan en wachten vervolgens zeer beangstig af hoe het verder met hen zou gaan. Maar gelukkig werd ook dit huisgezin gered.

 

 De vierde woning werd bewoond door het gezin Gerrit Pijpert, met vrouw en drie kinderen. In het zelfde huis, in een afgetimmerde kamer woonde de wed. Kroneman. Deze bewoners waren minder fortuinlijk. Ze werden nl. met hun gehele huis en aard een prooi van de golven en niemand van hen overleefde deze storm. Dit waren de zes slachtoffers die deze zware storm over Kamperveen opeiste.

 

De gehele buurtschap ‘de Hoogeweg’ heeft veel schade van deze storm ondervonden. Er was vrijwel geen woning die zonder een grondige opknap beurt bewoonbaar was. De ellende onder de ‘overlevenden’ was enorm. Zelfs de hoog op een terp staande pastorie had het zwaar te verduren gehad. Enkele muren waren ontzet en de totale schade was niet gering. Dit in tegenstelling tot de kerk die wel geheel in het water kwam te staan maar na de storm vrijwel geen schade had geleden.

 

In de buurtschap Zuideinde zijn ook een paar gezinnen in de problemen geweest. Vele huizen waren nadien onbewoonbaar of zwaar beschadigd. Meer dan de helft van het vee is verdronken en veel huisraad alsook  het boeren gerief was nadien onbruikbaar.

 

De bewoners van èèn van de weggespoelde huizen hebben wel erg benauwde situaties door gemaakt.  De familie Hendrik Fixe, man, vrouw en zes kinderen, zagen als enige vluchtweg de voorzolder. Toen zij daar goed en wel verbleven zagen zij het stal gedeelte instorten en al hun vee voor hun ogen verdrinken. Geen al te prettig schouwspel. Maar na enige tijd begon de zolder onder hun voeten ook tekenen van instorten te vertonen. Net onder de nok van het dak zat een vensterraam. Een ladder welke op de hanebalken lag werd er recht tegen gezet en zo kropen en wrongen ze zich èèn voor èèn op het rietendak.  Een oud, eigen getimmerd schuitje, was met het water omhoog gedreven en dobberde tegen het huis. Met een lange stok met haak wist Fixe met èèn van zijn oudere zonen het naar zich toe te trekken.Vervolgens namen ze allen plaats in het kleine, ranke bootje en even later dobberde het gezin Fixe over de woeste baren van het voormalige ’Campervenne’. Enkele momenten later verdween hun huis voor hun ogen in de kolkende watermassa. Het bootje belande een korte tijd later in de knotten van een paar wilgenbomen. Hij besloot uit angst voor schipbreuk zich daaraan vast te klampen. In de hoop dat de storm spoedig zou luwen. Maar dat duurde 36 uur. Achteraf een eeuwigheid. Totaal ontredderd maar allen levend bereikten ze, zich voorttrekkend langs de wilgen,  tenslotte het huis van hun buurman v.d.Brink. Dat huis lag veel hoger en was overeind gebleven. De familie Fixe heeft jaren nodig gehad om dit hachelijke avontuur weer te boven te komen.

 

Het tweede huis wat daar is weggespoeld werd bewoond door Derk Dries Barneveld. Dit gezin telde zes kinderen. Ook zij vluchtten naar de voorzolder en zagen vandaar al hun vee verdrinken. Een triest gebeuren.Tegen de schemering begon ook de zolder onder hun voeten te waggelen. Hij probeerde via een plank de hooiberg te bereiken, maar de eerste plank werd door een sterke golf uit zijn handen geslagen. Hij kon zichzelf ternauwernood in evenwicht houden en vastgrijpen om niet meegesleurd te worden. Met de tweede plank lukte het, maar toen was er al een afgelagen stuk rietendak tussen de hooiberg en hun zolder gedreven en daar blijven steken. Nu lukte het hun met behulp van die plank in de hooiberg te klimmen. Maar ook daar hadden ze nog lang niet het gevoel dat ze in veiligheid waren. Het leek net alsof de gehele tas met de golven op en neer dreef tussen de drie roeden zo schommelde het hooi waarop ze zich bevonden. Maar na ruim 30 uur in doodsangst te hebben geleefd werden zij met een schuit gered door hun buurman H.A. v.d.Heuvel.

 

In de buurtschap de Koelucht is veel materiele schade aangericht en ook veel vee omgekomen. Doordat de meeste huizen aan de IJsseldijk stonden en dus aanmerkelijk hoger, zijn er geen weggespoeld. Wel is er veel vee verdronken van bedrijven die wat verder van de dijk waren gelegen.

 

Al met al heeft deze stormvloed de nodige sporen achtergelaten. Na de storm en het dalende water constateerde men dan ook de geweldige verwoesting die deze watervloed had aangericht. Een totaal verdronken land waarvan de restanten als stille getuigen hun verhaal zonder woorden aan de overlevenden brachten. Aan de voet van de dijken lagen de stille getuigen. Door het lezen van deze notulen probeerde ieder voor zich een beeld te scheppen van deze tragedie.

 

De daarop volgende jaren zijn vele maatregelen getroffen om bij een herhaling wat minder storm gevoelig te zijn. Maar de strijd tegen de elementen van de niets ontziende natuur duurde van geslacht tot geslacht.......