Kamperveen


 

Kamperveen,

Twee boerinnen van “Steenbergen”.


“Stienbargen”. Deze boerderije lag midden in het buut'nland van het Veene. Oarig op de Issel an. Zo'n bietien bezieden De Zande . De tarp lag op een beheurlijke heugte en had van overstromingen weinig of gien last. Het bedrief lag zo ongeveer 500 treed'n van de Klucht.

In de buurte waar'n nog een stukofwat landerijen. Allemoale veeboer'n.

Op “Stienbargen” woon'n twee ongetrouwde zusters van middelbare leeftied. In de volksmond wur'n de ene Taartien (Taartje), umdet ze vezot was op taarties, en de jongste Karstkraensien (Kerstkransje) e-nuumd. Omdet ze van die lekkere karstkraansies kon bakk'n. Zie boer'n door met zien tweeën met een paar knechies en een vaste daghuurder. Beide waar'n ze in goeie doen en niet onbemiddeld.


Het was kort noa ni'j joarsdag toen Taartien teg'n heur zuster zei: ”Wij kun'n de buur'n wel ies een keertien uutneudig'n umme met mekare het ni'je jaor te luksen. Ok gungen der geruchten dat het Veene 600 jaor bestaon had. Daor kunnen wi'j met mekare best ies een middag over boom'n. Krek iets umme ies wat op touw te zetten. s'Avonds in de beddestee wur'n der nog lange nao epraot umme de boel veur mekare te krieg'n. Ma toe de warme kruke kold begun te wurn dut'n ze kort nao mekare in een roesien.

Ma zoas wel meer gebeurt waren der onder de buurlui enkelen die mekare nogal ies met de nekke ankeek'n. Vake kump det deur det de ene boer een grotere piepe kan rook'n dan de andere en ok de tebak reuk nogal verschillend, allerhande kruderige geurluchies waaierden der rond. De iene vespreien nog aangenamer geurtien dan de andere.

Boer Beernd de Botterkonte (ok wel botterboer enuum'd) kon gien enkel luchien van een ander verdragen, dan wur'n ie stapel mesjokke. Het gevolg kon wel ies weez'n; een heerd (kamer) vol onbuugbare stiefkoppege Veeneboer'n die deels met de rugge op mekare an gungen zitt'n. Ma veur det probleem mos nog een oplossing evund'n wurn. De Heerd was groot genog umme de stoel'n een einde uut mekare te plaatsen, maar ja daor stond maar iene grote taofel midden op. En daor mossen ze allemaole nao toe umme wat verteerderije te haal'n.

De daorop volgende dag wurn alles tot in de punties eregeld, want zoiets was Kaskransien wel toe vertrouwd. Overal wur'n an edacht. Zo mossen der speciale Veense brokk'n ( de veurlopers van de olieboll'n) ebakt wurn in een vorm van korte turfies, te bijtiede wurn der ok nog wat Suntekleusies in een trommeltien achterin de sponde (kast) evunnen, wat old, ma-toch....... Ma de karstkraensies wurn deur eurzelf ebakken noa een old recept van heur opoe. As verrassing wurn de plassiesman (bakker) echte koffie boon'n besteld van de OostIndische Compagnie. Het luchgien daorvan vespreid'n zich deur het hele huus, wat veur sommigen een kalmerende warking kon em en bij anderen gaf het wat meer trek.

De daghuurder wurn der op uut estuurd umme ze allemaole uut te neudigen. Taartien had um goed op het arte ebunden det hij gien iene mog veklappen wie der allemaole geneudigd wurn. De boer van “Veenvliet” vreug um metiene al “Kump Beernd de Botterkonte ok?” Gait van de “Boschkamp”vreug zo langs zien neuze weg: “Enne van de Twiegweerd” zal ok wel koom'n”. Ma de daghuurder gaf gien krimp en trok de scholders op.

Beernd de Botterkonte (ok wel botterboer enuumd) was “een man van groot anzien”. Det meen ie zelf teminste. As ie argens binnen kwam loop'n had ie altied de beide doem'n achter zien vessien. Zien holding was as een wat verstiend standbeeld. Zonder det ie zien mond verreur'n preut zien holding: “Zie hier bin ik ok”. Doardeur waar'n der nog al wat die een grondelijke hekel an um hadd'n. An de andere kante wus ie heel veule te vertellen. Alle ni'jgies over varre streek'n kwam'n uit zien mond. As boer was ie een meester in het maken van botter. Umme de andere weke laden hij zien handkoare boorde vol botter. In alle vrogte douw'n ie disse richting Kampen. An de onderkade meerden dan altijd een paar schokkersschuut'n of umme eur gevangen vis in de stad te sliet'n. As der een boot'n leug was dan scheep'n Beernd al zien botter in de schute en zeilen ie met de Schokkers mee naar Schokkeland. Doar brach ie zien negotie an de man'. Een paar daag'n later kwam ie weer mee terugge as de Schokkers weer voldoende vis evangen hadden en soms bracht ie ok wel ies wat verse vis mee....Over die reisies kon ie prachtige verhaal'n vetell'n.

Willem van 't Achtereinde was een bietien schuchter. Hij woon'n heel afgelegen en mede doordeur was ie altied nog vrijgezel. Doar kwam bizunder weinig vreemd volk bi'j um over de vloere. Toch leut ie, as et zo in de kroame te passe kwam, wel ies van achter de doornhege een eugien vallen op een van de twee boerinnen van “Stienbargen”. Ma as der iene te dichte bi'j um in de buurte kwam dan, ging bi'j wieze van spreken, de gruntel (slot) op de deure. Ma nou kreeg ie een mooie kans umme ze alle beide met mekare te vergeliek'n. Daor was ie dan ok merakel wies mee. Misschien was det wel de kans van zien leven. As die botterkonte nou ma gien roet in het eten gooien deur allerhande steek'n onderwater deur te geev'n, want doar kon ie niet teeg'n op.

Gait van de Boskamp was bi'j uutstek een ruzie zuker. As ie de kans had umme iets in het onderd te loat'n loop'n dan greep ie die met beide handen grif an. Kort gezegd: “In de buurte stond ie bekent as een groot mispunt”. Alle boer'n uut de wiede umtrek mocht'n um niet lugt'n of zien.


Op die moandagmiddag...... De iene nao de andere kwam de deure binnen sloffen. Taartien begoet'n ze joviaal en zeeg: “Doe ma net ai thuus ewend bint, zuuk ma een plekkien op de heerd”. Iederiene zuch na een paar keer rond dreien zien eigen stoel uut. “Soort bij soort” zo koi van alle gezichten oflezen. Veurzichtig eurn ie zo now en dan een wat zacht gemompel. De meest'n preuten nog met hun ogen, of et wurn met ja of nee of-edoan. Der hung(hing) wat in de lucht, net of er onweer op komst was ma det in januari....... Toen de koffie geur'n vanuit het hukien as nevelsliert'n in de morg'n, de heerdvloere kwaam'n binnen drieven toen kloor'n et zowaar wat op. Kaskreansien kwam met een mande met koffiemok'n binn'n en alleman kreeg zo'n grote komme veur zien neuze. Gait Boskamp trok een gezichte as een oorwurm. Die voer'n weer wat in zien schild, det lag der dikke bovenop. Maar wat zol ie onder zien zieden pettien uut bruuien? Stokstief zat ie op zien stoel en zo te zien was ie met een vreemd plan bezig. Hij zeeg gien boe of bah. Hij pakken zien tebakdeuze uut de buse(broekzak) en begon die al wrievende over zien broekspiepe op te poetsen totdet ie glump as een vuurplate. Doarna nam ie wat fien gekrummelde proemtebak der uut en begon driftig te kauwen. Een paar buurkeerls waar'n der al bij die um met ien oge in de ooghoek in de gaten hielden. Taartien kwam binnen met een hele grote koffiepot vol kant en kloare koffie en zetten die pardoes midden op de toafel. “Ik kome zo terugge en dan krieg ie allemaole een kop vol, ma eerst even de schale met veenbrokkies haal'n. Zie had de deure nog niet achter eur dichte etrokken of Gait stond op en leup regelrecht nao de grote taofel. Pakk'n de deksel van de koffiepot en reuk en loer'n der ies onder. Hij kwauw'n nog wat extra en toen speug ie de tabaksproeme met alles wat er bij eurn in de vollekoffiekanne en leeg de deksel er weer netties op. Doarop gung ie weer na zien stoel en ging rustig zitten, bekeek zorgvuldig de zolder en de muur'n van de heerd. Sommige buur'n waar'n ieselig kwoad en woll'n um wel dit''....., anderen zaat''n heur te verkniezen en een enkele had de broek nat van de binnenlol.Taartien kwam effen later weer de heerd op met een schale met veenbrokken. Iederiene worn veurzien van zo'n groot stuk brokke. Het zag er allemoale heel smakelijk uut. Noa de eerste happies kreg'n zie van allekanten veule lof toe ezwaaid Intussen had Kastkransien alle koppen vol koffie eschunken. Zoas was te verwacht'n deut iederene zo lange mogelijk met het kauwen op de brokke. De grote vroage was: “Wie pakk'n as eerste een kop en nam der een slok uut. Effen doarnoa ging Gait opstoan pak'n zien eig'n kop koffie en nam een forse teug...... (Gait): “Wat is die koffie lekkrrrrr!!!!, wat een smaak ... en wat een aroma, zo heb ik ze nog nooit epruufd”. De deerns kreeg'n rooie blossies op heur wangen tot achter de oor'n toe. Zo was er nog nooit op heur epocht. “Zo beroerd was die Gait toch ok nog weer niet!!!!

Ma de andere bezoekers leuten de koppieskoffie rustig op de toafel staan. Het wurn moesstille op de heerd. Ie kon'n wel een spelde heur'n vallen. Gien iene maak'n anstalten umme zien komme te pakk'n. Te slotte deut Beernd de Botterboer de mond los en zei: “Zeg deerns bi'j oe kenarie soms kwiet?” (Taartien) Hoe det zo?” (Beernd): “Nou net fladderen er een kenarie rondumme ons hene van de iene kante van de heerd noar de andere kante.”. De deerns keek'n umme eur hene maar zagen niks. (Beernd): “Doarnoa sprung Buurman Gait in de been'n, fluiten een keer of wat een kenarie achterna, reup een paar keer van piet....! piet......! pi..eeeut! Hij deut de deksel van de koffiepot en floep het beessien vleug na binnen. De deksel der gauw weer op en Gait ging weer in zien stoel zitten”. Sjonge, sjonge ik wus wel dat Gait veule mans was ma de ie ok kanaries kon vangen dat ak um niet uit de mouwe schut. De deerns keek'n mekare vol ongeleuf an en ook de heerd ies rond. (Beernd): “Ie kunt mien wel niet geleuv'n ma kiek maar ies in de pot”. Heel schreukel kwam Taartien in de bien'n en beur'n de deksel ietsien op, keek deur een spleetien heel veurzichtig noar onder. Op de bodem lag wel iets, ma det was helemoale bruun en leek niet op een kenarie..... (Beerd): “Die is netuurlijk vezeup'n”. Taartien ging met heur hand noa de bodem en graaien de dooie kenarie der uut. “Ma.......ma..... det... is ...een....tebaksproeme.” “Wat heb ik een smerig stel buur'n op de koffie!!!!...”. De blossies op de wangen waar'n vebleekt tot witkalk. Totaal van un aperepo zakten ze as natte zakken noast mekare neer.

Schuchtere Willem sprung in de bien'n, pakk'n zien mok met koffie en deet asof ie een slok wol nemen.Hij dreeien um iets umme en smeet de inholt der van gelieke in het gezichte van de boosdoener. Die zat helemoale onder de koffie De tebakskrummels hingen over de rand van zien pette. Overal had ie op e rekent maar hierop was ie niet bedach. Hij zag der uut as een vezeup'n kenarie. Hij wol zien gezichte redden deur het dikste der of te kloppen, maar doar was Beernd niet van gediend. Die pakk'n um bij de krage en zei: “Goat eerst ma ies noa huus een andere kiele antrekken. Want zo kuj der niet bi'j zitt'n. Doarna wurn ie buut'n de deure ewarkt.

De koppies wurn allemoale schone emaakt en doarna wur'n der ni'je koffie ezet. En toen die op toafel stond wurn ze gelieke opedrunk'n, want nou was Beernd goan stoan en kuieren langzaam noa de deure. Iederene vreug zich of wat die in zien schild voer'n. Zonder iets te zegge'n wandelen ie noar buut'n um effen later terugge te komen met een panne vol vars gevangen en gebroaden Zuderzeevis, zet'n die midd'n op toafel en zei: Iederiene die der van holt vangt zien eigen vissien en dan maar smikkelen. Al met al wur'n het een heel gezellige middag woar nog lange over nao eproat wur'n.... Of der ok nog een romance uut voort ekoom'n is veteld et verhaal niet..